Jak 11 listopada stał się Świętem Niepodległości i świętem Policji

Tłumy biało-czerwonych flag i wojskowe defilady to efekt długiej drogi decyzyjnej sięgającej 1918 roku. Dzień wyboru daty i charakteru obchodów był przedmiotem sporów politycznych w II Rzeczypospolitej. W okresie międzywojennym 11 listopada zyskał rangę symbolu związanego z Józefem Piłsudskim oraz – równocześnie – święta służb porządkowych.

Data upamiętniająca zakończenie zaborów nie została ustanowiona automatycznie. Wśród środowisk politycznych trwała dyskusja, które wydarzenie z jesieni 1918 r. powinno symbolizować odzyskanie niepodległości. Część środowisk wskazywała na przybycie Józefa Piłsudskiego do Warszawy 10 listopada, inne – na powstanie rządu w Lublinie. Ostatecznie 11 listopada uznano za dzień obchodów, częściowo dlatego, że tego dnia Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę wojskową, a także dlatego, że Niemcy podpisały zawieszenie broni w Compiègne.

Formalne uregulowanie święta nastąpiło w kolejnych latach. Rok 1926 przyniósł decyzję o uznaniu 11 listopada za datę państwową, a w 1937 roku Sejm przyjął ustawę z 23 kwietnia 1937 roku, która oficjalnie ustanawiała 11 listopada Świętem Niepodległości i wiązała je z postacią Józefa Piłsudskiego.

Dzień ten miał także znaczenie dla służb porządkowych. W 1926 roku minister spraw wewnętrznych gen. bryg. Felicjan Sławoj Składkowski wskazał 11 listopada jako datę obchodów policyjnych. W konsekwencji Policja Państwowa przyjęła ten dzień jako swoje święto. Polecenia organizacyjne dotyczące obchodów sporządził nowy komendant główny Policji Państwowej płk. Janusz Jagrym-Maleszewski.

Okres wojenny i powojenny przerwał tradycję obchodów. W latach 1939–1944 jawne świętowanie 11 listopada było niemożliwe. Po 1945 roku władze komunistyczne uczyniły świętem państwowym 22 lipca, a obchody 11 listopada zostały przez długie lata zakazane. Próby manifestacji patriotycznych, między innymi przed Grobem Nieznanego Żołnierza, spotykały się z represjami milicji; ostatnie głośne rozpędzenie takich zgromadzeń miało miejsce w 1988 roku.

Przywrócenie dnia 11 listopada do kalendarza państwowego nastąpiło po przemianach politycznych. Święto zostało odtworzone ustawą sejmową w 1989 roku i od tego czasu jest dniem wolnym od pracy oraz centralnych uroczystości państwowych organizowanych m.in. przed Grobem Nieznanego Żołnierza na pl. Piłsudskiego w Warszawie.

Informacje pochodzą z materiałów Komendy Głównej Policji (KGP) dotyczących historii obchodów Święta Niepodległości i świąt policyjnych.

na podstawie: Policja Legnica.