Powstanie Warszawskie na zdjęciach Zbigniewa Grochowskiego dziś na legnickim Rynku

W sercu Legnicy dziś o godzinie 17:00 otwiera się wyjątkowa wystawa, która przeniesie nas w czasie do dramatycznych chwil Powstania Warszawskiego i okupacyjnej stolicy. Dzięki zdjęciom Zbigniewa Grochowskiego, Honorowego Obywatela Legnicy, możemy zobaczyć historię Polski oczami młodego powstańca i fotografa.

• Zbigniew Grochowski i jego fotografia – świadectwo Warszawy w Legnicy
• Przeżyj Powstanie Warszawskie oczami legniczanina – wyjątkowe zdjęcia i historia

Zbigniew Grochowski i jego fotografia – świadectwo Warszawy w Legnicy

Na legnickim Rynku od dziś można podziwiać plenerową wystawę prezentującą 36 plansz z unikatowymi fotografiami autorstwa Zbigniewa Grochowskiego. To niezwykła kolekcja obrazów dokumentujących Powstanie Warszawskie oraz życie stolicy podczas okupacji i tuż po wojnie. Zdjęcia zostały udostępnione dzięki współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego, które także przygotowało biogram autora i opisy do ilustracji.

Zbigniew Grochowski przyszedł na świat 31 sierpnia 1926 roku w Lublinie. Jego rodzina znalazła się w Brześciu (dzisiejsza Białoruś) na wybuch wojny. Jak czytamy, „mama pracowała jako nauczycielka w gimnazjum i liceum, a ojciec - dziennikarz wydawał czasopismo ‘Oczerety’”. Po pierwszych wywózkach Polaków na Syberię rodzice zdecydowali się uciec do Lublina. Kiedy zaangażowanie ojca w konspirację doprowadziło do aresztowań, rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie pod nazwiskiem Zabłoccy przeżyła okupację na Starym Mieście.

To właśnie tam młody Zbigniew ukończył gimnazjum na tajnych kompletach i w 1941 roku dołączył do Szarych Szeregów. W ramach Armii Krajowej wykonywał fotografie niemieckich obiektów oraz ulicznych egzekucji, angażując się również w akcje małego sabotażu.

Przeżyj Powstanie Warszawskie oczami legniczanina – wyjątkowe zdjęcia i historia

Pierwszy miesiąc Powstania Warszawskiego Zbigniew spędził na Starym Mieście przy ulicy Sapieżyńskiej 10, posługując się pseudonimem Stefan Zabłocki. Po upadku Starówki trafił wraz z matką i bratem do obozu przejściowego Dulag 121 w Pruszkowie, a następnie został skierowany na roboty do Niemiec.

Po zakończeniu wojny wrócił do rodzinnego Lublina, gdzie ukończył studia. W latach 50. osiedlił się w Legnicy, gdzie pracował jako nauczyciel fizyki i matematyki. Jego pasją stała się praca z młodzieżą oraz propagowanie pamięci o Powstaniu Warszawskim poprzez liczne spotkania i prelekcje.

„Za działalność społeczną i zawodową otrzymał liczne wyróżnienia i odznaczenia, w 2025 roku Rada Miejska nagrodziła go tytułem Honorowego Obywatela Legnicy.”

Wystawa prezentuje trzy główne grupy zdjęć: pierwsza ukazuje okupacyjną Starówkę oraz rodzinę autora; druga to kilkanaście kadrów z walczącej Starówki – młodzi powstańcy, pierwsze ofiary i płonące domy; trzecia, największa część albumu, przedstawia Warszawę w czerwcu 1945 roku – ruiny kamienic i kościołów, ekshumacje oraz codzienne życie mieszkańców odbudowującej się stolicy.

Niezwykłym elementem kolekcji jest kaseta z niewywołanymi zdjęciami zrobionymi podczas wojny, którą Zbigniew Grochowski przemycił do obozu w Pruszkowie i potem ukrywał podczas pracy na robotach w Niemczech. Dopiero rok po wykonaniu pierwszych kadrów udało mu się je wywołać.

Przechowywany przez dziesięciolecia album to prawdziwy depozyt pamięci o najważniejszych momentach historii Polski widzianych oczami legniczanina. Zapraszamy wszystkich mieszkańców do udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu upamiętniającym bohaterstwo i codzienność sprzed lat.

Na podst. Urząd Miasta w Legnicy